OR en arbeidsvoorwaarden

Begrijp arbeidsvoorwaarden, herken de invloed van de OR en kom sterker beslagen ten ijs in het overleg

Arbeidsvoorwaarden hebben directe invloed op het inkomen, welzijn en de tevredenheid van medewerkers. Denk aan salaris en werktijden, maar ook aan pensioen, verlofregelingen, thuiswerken, opleidingsmogelijkheden, mobiliteit en andere secundaire of flexibele arbeidsvoorwaarden. Voor de ondernemingsraad is het belangrijk om te begrijpen waar de OR formeel invloed heeft, waar overleg mogelijk is en waar de grens met cao- en individuele arbeidsvoorwaarden ligt.

In de training OR en arbeidsvoorwaarden leert u hoe arbeidsvoorwaarden zijn opgebouwd en welke rol de ondernemingsraad daarbij kan spelen. Daarbij maken we een belangrijk onderscheid tussen primaire arbeidsvoorwaarden en collectieve personeelsregelingen. Primaire arbeidsvoorwaarden, zoals salaris, arbeidsduur en vakantiedagen, vallen volgens de SER in beginsel niet onder het instemmingsrecht van artikel 27 WOR. Over verschillende personeelsregelingen, zoals werktijden, arbeidsomstandigheden, opleidingsbeleid en bepaalde belonings- of beoordelingssystemen, kan de OR daarentegen wel instemmingsrecht hebben.

Tijdens de training kijkt u daarom niet alleen naar wat een arbeidsvoorwaarde is, maar vooral naar de praktische vraag: welke invloed kan de OR daadwerkelijk uitoefenen? U leert voorstellen beter analyseren, belangen van verschillende groepen medewerkers herkennen, financiële en organisatorische gevolgen beoordelen en een onderbouwde positie innemen richting de bestuurder.

Ook flexibele arbeidsvoorwaarden krijgen aandacht. Organisaties geven medewerkers steeds vaker keuzemogelijkheden binnen arbeidsvoorwaardenpakketten. Voor de OR is het dan belangrijk om te onderzoeken welke regeling wordt gewijzigd, wat de gevolgen zijn voor verschillende groepen en welk medezeggenschapsrecht eventueel van toepassing is.

Kunnen we iets voor jullie organisatie betekenen?

Hebben jullie interesse in onze Incompany trainingen?
Of willen jullie gewoon eens met ons sparren over leren en ontwikkelen?

Neem gerust contact met ons op. We helpen je graag

Programma

Wat zijn arbeidsvoorwaarden?

  • begrijpen wat onder arbeidsvoorwaarden wordt verstaan
  • onderscheid maken tussen primaire, secundaire en overige arbeidsvoorwaarden
  • voorbeelden herkennen zoals salaris, werktijden, pensioen, verlof en opleidingsmogelijkheden
  • begrijpen hoe arbeidsvoorwaarden individueel of collectief kunnen worden geregeld
  • inzicht krijgen in de relatie tussen arbeidsovereenkomst, cao en bedrijfsregelingen
  • herkennen welke arbeidsvoorwaarden binnen de eigen organisatie relevant zijn
  • arbeidsvoorwaarden bekijken vanuit zowel werkgevers- als medewerkersperspectief

 

Primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden onderscheiden

  • begrijpen wat doorgaans tot primaire arbeidsvoorwaarden wordt gerekend
  • voorbeelden van secundaire arbeidsvoorwaarden herkennen
  • onderscheid maken tussen een individuele arbeidsvoorwaarde en een collectieve regeling
  • beoordelen waarom dit onderscheid voor de bevoegdheden van de OR belangrijk is
  • herkennen wanneer verschillende regelingen met elkaar samenhangen
  • arbeidsvoorwaarden niet automatisch gelijkstellen aan instemmingsplichtige onderwerpen
  • beter bepalen welke juridische en praktische vragen eerst moeten worden gesteld

Primaire arbeidsvoorwaarden zoals salaris, arbeidsduur en vakantiedagen vallen volgens de SER in beginsel buiten het instemmingsrecht van de OR. Dat geldt ook wanneer binnen de onderneming geen cao van toepassing is.

 

Welke invloed heeft de OR op arbeidsvoorwaarden?

  • inzicht krijgen in de verschillende manieren waarop de OR invloed kan uitoefenen
  • onderscheid maken tussen formele bevoegdheden en informeel overleg
  • begrijpen wanneer artikel 27 WOR relevant kan zijn
  • het initiatiefrecht benutten om zelf arbeidsvoorwaardelijke thema’s te agenderen
  • informatie opvragen die nodig is om regelingen goed te beoordelen
  • arbeidsvoorwaarden bespreken tijdens overleg met de bestuurder
  • herkennen wanneer aanvullende afspraken de OR extra bevoegdheden geven

Ondernemer en OR kunnen schriftelijk aanvullende bevoegdheden afspreken. Zo kan de OR onder omstandigheden meer invloed krijgen dan rechtstreeks uit de WOR volgt, ook op onderwerpen rond arbeidsvoorwaarden.

 

Wanneer heeft de OR instemmingsrecht?

  • begrijpen hoe artikel 27 WOR in de praktijk werkt
  • herkennen welke personeelsregelingen onder het instemmingsrecht kunnen vallen
  • werken met voorbeelden rond werktijden en arbeidsomstandigheden
  • opleidings-, beoordelings- en bepaalde beloningsregelingen beter plaatsen
  • bepalen of sprake is van een regeling voor een groep medewerkers
  • kijken welke ruimte de werkgever heeft binnen cao of wetgeving
  • voorkomen dat ieder arbeidsvoorwaardelijk onderwerp automatisch als instemmingsplichtig wordt gezien

De SER noemt onder meer regelingen rond werktijden, arbeidsomstandigheden, opleidingen, functiebeoordeling en ziekteverzuim als onderwerpen waarbij het instemmingsrecht van de OR een rol kan spelen.

 

Arbeidsvoorwaarden, cao en vakbonden

  • begrijpen welke rol een cao speelt bij arbeidsvoorwaarden
  • de positie van vakbonden en ondernemingsraad van elkaar onderscheiden
  • herkennen wanneer arbeidsvoorwaarden al volledig in een cao zijn geregeld
  • voorkomen dat de OR de rol van cao-onderhandelaar onbedoeld overneemt
  • kijken welke onderwerpen binnen de onderneming nog beleidsruimte bieden
  • samenwerking en rolverdeling bij arbeidsvoorwaardelijke veranderingen begrijpen
  • weten wanneer specialistische arbeidsrechtelijke kennis verstandig is

 

Flexibele arbeidsvoorwaarden en keuzevrijheid

  • begrijpen wat flexibele arbeidsvoorwaarden zijn
  • voorbeelden bespreken van keuzebudgetten en cafetariaregelingen
  • onderzoeken welke keuzes medewerkers daadwerkelijk krijgen
  • gevolgen voor verschillende medewerkersgroepen vergelijken
  • letten op toegankelijkheid, begrijpelijkheid en uitvoerbaarheid
  • risico’s op ongelijkheid of onbedoelde nadelige effecten herkennen
  • bepalen welke onderdelen van een flexibele regeling medezeggenschapsrelevant kunnen zijn

 

Secundaire arbeidsvoorwaarden beoordelen

  • kijken naar regelingen rond mobiliteit, thuiswerken, opleiding en ontwikkeling
  • verlof- en vitaliteitsregelingen inhoudelijk analyseren
  • verschillende arbeidsvoorwaarden in samenhang beoordelen
  • financiële waarde en praktische waarde van regelingen onderscheiden
  • gevolgen voor verschillende functies en medewerkersgroepen herkennen
  • toetsen of voorgestelde wijzigingen duidelijk zijn onderbouwd
  • gerichte vragen formuleren voordat de OR een standpunt inneemt

 

Pensioen als arbeidsvoorwaarde

  • begrijpen waarom pensioen een bijzondere arbeidsvoorwaarde is
  • de hoofdlijnen van pensioenregelingen herkennen
  • wijzigingen vanuit medewerkersperspectief beoordelen
  • inzicht krijgen in de formele rol van de OR bij pensioenregelingen
  • relevante informatie tijdig opvragen
  • gevolgen voor verschillende medewerkersgroepen bespreken
  • pensioen meenemen in het bredere gesprek over arbeidsvoorwaarden

Voor verdieping in dit specifieke onderwerp sluit de training OR en pensioenen direct aan. Deze training richt zich specifiek op pensioenregelingen, wijzigingen en de rol van de OR daarbij.

Belonings- en beoordelingssystemen

  • onderscheid maken tussen de hoogte van individuele beloning en het systeem erachter
  • begrijpen wanneer een belonings- of functiewaarderingsregeling medezeggenschapsrelevant is
  • kijken naar transparantie en uitlegbaarheid van criteria
  • mogelijke verschillen tussen groepen medewerkers onderzoeken
  • beoordelen hoe prestaties en beoordeling aan beloning worden gekoppeld
  • vragen stellen over objectiviteit en gelijke toepassing
  • gevolgen van systeemwijzigingen vooraf beter inschatten

De SER maakt duidelijk dat niet iedere geldelijke regeling automatisch onder artikel 27 WOR valt. Of instemmingsrecht bestaat, hangt onder meer af van de aard en inrichting van de regeling.

 

Arbeidsvoorwaarden financieel beoordelen

  • de kosten en financiële gevolgen van voorstellen beter begrijpen
  • financiële argumenten van de bestuurder kritisch beoordelen
  • onderscheid maken tussen kostenbesparing en structurele waarde
  • gevolgen van wijzigingen over meerdere jaren bekijken
  • financiële informatie koppelen aan belangen van medewerkers
  • alternatieve scenario’s vergelijken
  • gerichte financiële vragen formuleren in het overleg

Wanneer financiële onderbouwing een belangrijk onderdeel van het arbeidsvoorwaardendossier is, biedt Financiële expertise voor de OR aanvullende verdieping in het lezen en beoordelen van financiële informatie.

 

Belangen van verschillende medewerkersgroepen

  • herkennen dat één regeling verschillende gevolgen kan hebben
  • onderscheid maken tussen jongere en oudere medewerkers
  • kijken naar fulltime, parttime, tijdelijk en flexibel personeel
  • gevolgen voor verschillende functies en salarisschalen analyseren
  • mogelijke ongelijkheid of ongewenste neveneffecten signaleren
  • signalen uit de achterban systematisch verzamelen
  • medewerkersbelangen vertalen naar inhoudelijke aandachtspunten

 

De achterban betrekken bij arbeidsvoorwaarden

  • bepalen welke informatie medewerkers nodig hebben
  • ophalen wat medewerkers belangrijk vinden in arbeidsvoorwaarden
  • representatieve input verzamelen in plaats van alleen individuele geluiden
  • enquêtes, gesprekken en andere vormen van achterbanraadpleging benutten
  • verwachtingen rond de invloed van de OR duidelijk communiceren
  • resultaten vertalen naar een gezamenlijk OR-standpunt
  • na besluitvorming helder terugkoppelen wat met de input is gedaan

 

Onderhandelen en invloed uitoefenen

  • belangen van bestuurder en medewerkers inzichtelijk maken
  • vooraf bepalen wat de OR belangrijk vindt
  • onderscheid maken tussen wensen, eisen en onderhandelingsruimte
  • alternatieven ontwikkelen wanneer het oorspronkelijke voorstel onvoldoende is
  • argumenten onderbouwen met feiten en achterbaninformatie
  • constructief omgaan met tegengestelde belangen
  • zoeken naar oplossingen die zowel werkbaar als verdedigbaar zijn

Voor OR-leden die hun vaardigheden aan de overlegtafel verder willen versterken sluit OR vergaderen en onderhandelen hier goed op aan. Deze training richt zich specifiek op overleg, standpuntbepaling en onderhandelen met de bestuurder.

 

Arbeidsvoorwaarden bij organisatieverandering

  • herkennen wanneer reorganisaties gevolgen hebben voor arbeidsvoorwaarden
  • arbeidsvoorwaardelijke effecten van fusies en herstructureringen onderzoeken
  • veranderingen in functies, werktijden of locaties meenemen
  • bepalen welke medezeggenschapsrechten naast elkaar kunnen spelen
  • arbeidsvoorwaarden koppelen aan bredere organisatiebesluiten
  • tijdig vragen stellen over gevolgen voor medewerkers
  • voorkomen dat arbeidsvoorwaardelijke consequenties pas laat zichtbaar worden

Bij grotere veranderingen kan naast arbeidsvoorwaardelijke invloed ook het adviesrecht van de OR aan de orde zijn. De training De OR en organisatieverandering gaat verder in op de positie van de OR tijdens verandertrajecten.

 

Een arbeidsvoorwaardenvoorstel analyseren

  • bepalen wat er precies verandert ten opzichte van de huidige situatie
  • aanleiding en doelstelling van de wijziging onderzoeken
  • financiële en praktische gevolgen in kaart brengen
  • betrokken medewerkersgroepen identificeren
  • juridische en medezeggenschapsvragen formuleren
  • alternatieven en overgangsregelingen beoordelen
  • komen tot een onderbouwd OR-standpunt

 

Van reageren naar proactief arbeidsvoorwaardenbeleid

  • ontwikkelingen binnen de organisatie vroegtijdig signaleren
  • trends op de arbeidsmarkt bespreekbaar maken
  • arbeidsvoorwaarden verbinden aan aantrekkelijkheid als werkgever
  • aandacht vragen voor duurzame inzetbaarheid en ontwikkeling
  • zelf voorstellen formuleren vanuit het initiatiefrecht
  • wensen uit de achterban vertalen naar concrete onderwerpen
  • arbeidsvoorwaarden structureel opnemen in de OR-agenda

Een ondernemingsraad die niet alleen op voorstellen wil reageren maar zelf onderwerpen wil agenderen, kan zich verder ontwikkelen met De proactieve OR.

 

Praktijkgerichte toepassing

  • werken met herkenbare arbeidsvoorwaardencasussen
  • bepalen welk OR-recht in verschillende situaties relevant is
  • voorstellen rond flexibele en secundaire arbeidsvoorwaarden analyseren
  • oefenen met vragen aan bestuurder en HR
  • belangen van verschillende medewerkersgroepen afwegen
  • eigen arbeidsvoorwaardenvraagstukken uit de organisatie bespreken
  • concrete vervolgstappen voor de eigen ondernemingsraad formuleren

Resultaat

Na afloop van deze training kunt u:

  • primaire, secundaire en flexibele arbeidsvoorwaarden beter onderscheiden
  • uitleggen welke rol de OR bij arbeidsvoorwaarden heeft
  • herkennen wanneer artikel 27 WOR relevant kan zijn
  • beter bepalen waar de grenzen van het instemmingsrecht liggen
  • arbeidsvoorwaardenvoorstellen inhoudelijk en financieel beoordelen
  • belangen van verschillende medewerkersgroepen scherper analyseren
  • pensioen- en personeelsregelingen beter plaatsen binnen medezeggenschap
  • gerichte vragen stellen aan bestuurder en HR
  • sterker deelnemen aan overleg en onderhandelingen
  • arbeidsvoorwaardelijke thema’s proactiever agenderen

Doelgroep

Deze training is bedoeld voor OR-leden, COR-leden, OR-voorzitters, OR-secretarissen en ambtelijk secretarissen die meer inzicht willen krijgen in arbeidsvoorwaarden en de invloed van de ondernemingsraad daarop. De training is vooral waardevol voor OR’s die te maken krijgen met nieuwe of gewijzigde personeelsregelingen, flexibele arbeidsvoorwaarden, pensioen, beloningsvraagstukken of veranderingen in het arbeidsvoorwaardenpakket.

Voor deelnemers die eerst een bredere basis in de WOR en medezeggenschapsrechten willen leggen, sluit de OR Basis training goed aan.

Werkwijze

Academie Nederland stemt de training vooraf af op de leerdoelen, arbeidsvoorwaardelijke vraagstukken en regelingen die binnen uw organisatie spelen. Tijdens de training combineert Academie Nederland relevante kennis over de WOR en arbeidsvoorwaarden met praktijkvoorbeelden, oefeningen en herkenbare OR-casussen.

Eigen arbeidsvoorwaardenregelingen, voorstellen of actuele vraagstukken kunnen worden ingebracht. Daardoor vertaalt u de theorie direct naar uw eigen OR-praktijk en werkt u aan concrete vragen en aandachtspunten voor het overleg met bestuurder en HR.

Maatwerk Training

Deze training bieden wij aan als Incompany maatwerktraining. Dit betekent dat de inhoud volledig wordt afgestemd op de specifieke behoeften en uitdagingen van jullie organisatie. Wil je van gedachten wisselen over deze training of een voorstel ontvangen? Neem gerust contact op voor een oriënterend gesprek. Bel 085-1306347 of mail naar [email protected]

Investering

Prijs op aanvraag

Waar: Incompany, heel Nederland

Offerte

Wij sturen je graag een geheel vrijblijvende offerte. Je ontvangt hem binnen 24 uur.

1 op 1 training on the job

Academie Nederland biedt de mogelijkheid aan, om na een training de kennis en vaardigheden nog beter toe te passen in je werk. Terug op jouw werkplek gaan dingen soms toch anders dan verwacht. Met een ervaren trainer breng je samen het geleerde in de praktijk.

Lees hier meer over de mogelijkheden 1 op 1 training on the job.

Staat jouw training er niet bij?

Kun je de gewenste training niet vinden in ons overzicht? Neem contact met ons op en bel 085-1306347 of mail naar [email protected]. Wij helpen je graag bij het vinden van een passende training die aansluit op jouw vraag en behoefte.

Veelgestelde vragen

Heb je nog steeds vragen? Geen zorgen. Hier behandelen we de belangrijkste vragen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.” Staat je vraag er niet tussen? Neem dan gerust contact op met ons. Dan helpen we je graag verder

De OR heeft niet automatisch beslissings- of instemmingsrecht over alle arbeidsvoorwaarden. Wel heeft de ondernemingsraad bij verschillende personeelsregelingen instemmingsrecht en kan de OR via overleg, informatie- en initiatiefrecht invloed uitoefenen op onderwerpen die medewerkers raken.

In beginsel niet over de hoogte van het salaris zelf. Salaris behoort tot de primaire arbeidsvoorwaarden en primaire arbeidsvoorwaarden vallen volgens de SER buiten het reguliere instemmingsrecht van artikel 27 WOR.

Dat hangt af van de concrete regeling. Niet iedere secundaire arbeidsvoorwaarde valt automatisch onder het instemmingsrecht. Bij bijvoorbeeld bepaalde werktijd-, opleidings-, arbeidsomstandigheden-, beoordelings- of beloningsregelingen kan artikel 27 WOR wel relevant zijn.

Primaire arbeidsvoorwaarden zijn de belangrijkste afspraken die direct samenhangen met de arbeidsovereenkomst, zoals salaris, arbeidsduur en vakantiedagen. Deze worden vaak geregeld via een cao of individuele arbeidsovereenkomst en vallen in beginsel niet onder het instemmingsrecht van de OR.

Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn aanvullende afspraken naast de belangrijkste primaire arbeidsvoorwaarden. Voorbeelden kunnen regelingen zijn rond pensioen, opleiding, mobiliteit, thuiswerken of andere voorzieningen. Welke formele rol de OR heeft, moet steeds per regeling worden beoordeeld.

Heb je nog vragen?

We helpen je graag bij het vinden van de training die bij jouw wensen aansluit. 

Offerte aanvragen voor

OR en arbeidsvoorwaarden

Velden met een * zijn verplicht