Een prompt is de opdracht die je aan een AI-tool zoals ChatGPT, Microsoft Copilot, Gemini of Claude geeft. De kwaliteit van deze opdracht heeft veel invloed op de bruikbaarheid van het antwoord.
Vraag je alleen: “Schrijf een tekst over onze training”, dan moet AI zelf aannames maken over de doelgroep, inhoud, toon, lengte en het doel. Daardoor ontstaat meestal een algemene tekst die niet goed aansluit op de organisatie. Geef je duidelijke informatie en controleerbare eisen mee, dan krijgt AI veel meer richting.
Onderzoek onder professionals laat zien dat generatieve AI bij geschikte schrijftaken de gemiddelde benodigde tijd met 40% kan verlagen en de kwaliteit gemiddeld met 18% kan verhogen. Deze resultaten gelden voor de onderzochte taken en zijn geen garantie voor iedere werksituatie. Ze laten vooral zien dat AI waarde kan toevoegen wanneer de opdracht geschikt is en de gebruiker de output goed aanstuurt. Bekijk het onderzoek in Science.
Tegelijkertijd kan AI bij bepaalde taken een overtuigend maar onjuist antwoord geven. Onderzoek naar AI-gebruik onder kenniswerkers spreekt daarom over een grillige grens: AI presteert bij sommige werkzaamheden uitstekend, maar kan bij andere, vergelijkbare opdrachten tekortschieten. Menselijke vakkennis en controle blijven noodzakelijk. Lees meer over deze grens van AI.
Effectief prompten bestaat daarom uit meer dan het formuleren van een goede vraag. Je moet ook:
In deze blog ontdek je hoe je met het praktische BRIEF-model betere prompts schrijft. Wil je alle voorbeelden, praktijksituaties en hulpmiddelen bewaren? Download dan de gratis whitepaper ‘Succesvol prompten op het werk’
Een goede prompt is geen losse vraag, maar een professionele briefing. Je maakt duidelijk wat AI moet doen, welke informatie relevant is en wanneer het resultaat bruikbaar is. Het BRIEF-model uit de whitepaper helpt je om deze onderdelen overzichtelijk op te bouwen.
Beschrijf wat AI precies moet opleveren en waarvoor je het resultaat gaat gebruiken. Begin bij voorkeur met een duidelijk werkwoord, zoals analyseren, vergelijken, samenvatten, herschrijven, structureren of beoordelen.
Vage prompt:
“Schrijf iets over onboarding.”
Betere prompt:
“Maak een eerste opzet voor een onboardingmail aan nieuwe medewerkers.”
In de tweede prompt is duidelijk wat AI moet maken. Je kunt de opdracht vervolgens aanvullen met informatie over de doelgroep, organisatie en gewenste inhoud.
Geef aan vanuit welk perspectief AI de opdracht moet uitvoeren. Beschrijf daarnaast voor wie het resultaat bedoeld is, wat de aanleiding is en welke voorkennis de doelgroep heeft.
Een rol helpt AI bij het kiezen van de juiste invalshoek, vaktaal en toon. Een expertrol maakt AI echter niet automatisch deskundig. Controle van de inhoud blijft altijd nodig.
Een voorbeeld is:
“Je ondersteunt een L&D-adviseur bij het voorbereiden van een intern leerprogramma. Schrijf voor managers zonder technische achtergrond.”
Geef AI de feiten, documenten, voorbeelden of gegevens waarop het antwoord gebaseerd moet worden. Benoem expliciet wanneer uitsluitend de aangeleverde informatie gebruikt mag worden.
Een bruikbare instructie is:
“Gebruik uitsluitend de onderstaande informatie. Benoem welke gegevens ontbreken en vul niets zelf aan.”
Vraag AI niet alleen om bronnen te noemen. Geef aan welke bronnen toegestaan zijn en controleer vervolgens of deze bronnen werkelijk bestaan en de genoemde beweringen ondersteunen.
Beschrijf hoe de gewenste output eruit moet zien. Denk aan de vorm, lengte, toon, structuur, doelgroep en grenzen van het antwoord.
Voorbeelden van controleerbare eisen zijn:
Een omschrijving zoals “maak er een goede tekst van” is te vaag. Benoem daarom zo concreet mogelijk wat jij onder een goed resultaat verstaat.
Het eerste antwoord van AI is een werkversie. Beoordeel of de inhoud klopt, of het resultaat aansluit op het doel en welke onderdelen nog ontbreken. Geef daarna gerichte feedback.
Een sterke vervolgprompt is:
“Benoem eerst drie tekortkomingen in je antwoord. Verbeter het antwoord daarna op basis van mijn criteria en geef aan wat je hebt aangepast.”
Niet iedere prompt hoeft lang te zijn. Gebruik alleen de onderdelen die relevant zijn voor de taak, maar laat het doel, de informatie en de kwaliteitscontrole nooit volledig impliciet.
Wie zich verder wil verdiepen in professionele prompttechnieken kan bij Academie Nederland de training AI Prompt Engineer in 1 dag volgen.
Een technisch sterke prompt kan organisatorisch nog steeds onveilig zijn. Controleer daarom vóórdat je informatie in een AI-tool invoert:
Voer niet automatisch klantgegevens, medewerkergegevens, patiëntinformatie, cliëntgegevens of interne bedrijfsinformatie in een openbare AI-tool in. Gebruik alleen goedgekeurde AI-omgevingen en volg de privacy- en veiligheidsafspraken van de organisatie.
Maak veilig prompten daarom onderdeel van bredere AI-geletterdheid. De Europese regels rond AI-geletterdheid vragen van organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken dat zij maatregelen nemen om de kennis en vaardigheden van betrokken medewerkers te ondersteunen. De gekozen aanpak moet passen bij hun ervaring, werkzaamheden en de context waarin AI wordt gebruikt. Bekijk de uitleg van de Europese Commissie.
Goed prompten betekent dus ook weten wanneer je AI niet moet gebruiken. Bij gevoelige gegevens, grote gevolgen of onvoldoende controleerbare informatie blijft menselijke expertise leidend.
De meeste waarde ontstaat wanneer goede prompts worden gekoppeld aan gezamenlijke afspraken, goedgekeurde bronnen en vaste kwaliteitscontrole. Zo voorkom je dat iedere medewerker afzonderlijk experimenteert en dezelfde fouten opnieuw maakt.
Begin met terugkerende werkzaamheden waarvan de input en gewenste output duidelijk zijn. Denk aan het samenvatten van vergaderingen, voorbereiden van interne communicatie, structureren van informatie of maken van een eerste concepttekst.
Ontwikkel hiervoor samen een aantal BRIEF-prompts en laat verschillende medewerkers deze testen. Vergelijk de resultaten en onderzoek waar afwijkingen, onduidelijkheden of fouten ontstaan.
Leg per goedgekeurde prompt minimaal vast:
Een organisatie kan binnen dertig dagen een eerste veilige en praktische promptwerkwijze opzetten.
Week 1 – Inventariseren
Breng terugkerende taken, gebruikte AI-tools, informatiebronnen en mogelijke risico’s in kaart. Onderzoek waar medewerkers nu al AI gebruiken en waar behoefte bestaat aan meer duidelijkheid.
Week 2 – Ontwerpen
Kies twee werkzaamheden met een laag risico. Ontwikkel hiervoor gezamenlijk BRIEF-prompts met duidelijke informatie, eisen en controlecriteria.
Week 3 – Testen
Laat verschillende medewerkers dezelfde prompts gebruiken. Vergelijk de uitkomsten en verzamel fouten, onduidelijkheden en afwijkingen.
Week 4 – Borgen
Publiceer de goedgekeurde prompts op een centrale plek. Wijs eigenaren aan en plan een moment waarop de prompts opnieuw worden getest en bijgewerkt.
Begin bewust klein. Eén aantoonbaar bruikbare en veilige prompt voor een echte werktaak is waardevoller dan een uitgebreide promptbibliotheek vol algemene voorbeelden.
Wil je het BRIEF-model direct toepassen binnen jouw functie of organisatie? Download dan de gratis whitepaper ‘Succesvol prompten op het werk’. De whitepaper bevat:
Heb je nog steeds vragen? Geen zorgen. Hier behandelen we de belangrijkste vragen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.” Staat je vraag er niet tussen? Neem dan gerust contact op met ons. Dan helpen we je graag verder
Succesvol prompten is het duidelijk aansturen van een AI-systeem met een concreet doel, relevante context, betrouwbare informatie en controleerbare eisen. De gebruiker beoordeelt en verbetert de AI-output voordat deze wordt toegepast.
Een goede prompt bevat minimaal het gewenste doel, relevante context, toegestane informatie en eisen aan het resultaat. Bij belangrijke taken voeg je ook instructies toe voor broncontrole, onzekerheden en menselijke beoordeling.
Een sterke prompt verkleint de kans op fouten, maar kan deze niet volledig voorkomen. AI voorspelt een waarschijnlijk antwoord en kan ontbrekende informatie overtuigend invullen. Controle van feiten, bronnen, berekeningen en aannames blijft daarom noodzakelijk.
Voer alleen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in wanneer jouw organisatie en de gebruikte AI-omgeving dit uitdrukkelijk toestaan. Pas dataminimalisatie toe en gebruik bij twijfel geanonimiseerde informatie of een veilig alternatief.
Organisaties kunnen beginnen met herkenbare werkzaamheden met een laag risico. Laat medewerkers hiervoor gezamenlijk prompts ontwikkelen, testen en verbeteren. Leg daarnaast afspraken vast over toegestane tools, informatiebronnen, gevoelige gegevens, menselijke controle en eigenaarschap.
We helpen je graag bij het vinden van de training die bij jouw wensen aansluit.
